لیزا کاکر بتاریخ 16 دسامبر 2020 مصاحبه با تلویزیون سویدن در مورد وضعیت زنان در افغانستان انجام داد. 

لیزا کاکر یک دختر جوان افغان جایزه جهانی محصل برتر بین المللی سویدن را دریافت نمود

لیزا کاکر ، دختر با استعداد افغان که دوره ماستری خود را در رشته اقتصاد بین المللی در پوهنتون تخنیکی لولئو( Luleå tekniska universitet) سپری میکند وهمزمان  مدافع فعال حقوق زنان میباشد و یکی ازمحصلان در سراسر سویدن است که موفق به دریافت دیپلوم جهانی سویدن  از وزیر تجارت خارجه انا هالبرگ (Anna Hallberg )  شد.

توجه تان به مصاحبه لیزا کاکر با تلویزیون سویدن در لینک زیر جلب میداریم:

https://www.svtplay.se/video/29372776/musikhjalpen/musikhjalpen-sasong-13-16-dec-02-00-1?highlight=lisa-kakar&position=55784&start=auto&fbclid=IwAR3XgiS4kbCkcusBCGKAlBBx4gS0oQ_gYDqvsdEbf3FHwPAsVco6o7kwt6s

استیفان لوفون صدراعظم سویدن می گوید: محدودیت 8 نفر برای تجمع در طول کریسمس و سال نو باقی خواهد ماند ، زیرا اوضاع بهبود نیافته است.
از 14 دسامبر ، توصیه های عمومی ملی جایگزین توصیه های عمومی محلی می شوند.
‎ توصیه های ملی را بعنوان خط مشی در تجلیل کریسمس و سال نو در نظر بگیریم.
‎صدراعظم سویدن می افزاید که از تماس های جدید اجتناب کنید ، تا آنجا که می توانید با افراد کمتری ملاقات کنید ، آنها را به ندرت ملاقات کنید ، از مراجعه به فروشگاه ها خودداری کنید. برای مدت کوتاهی با افرادی که با آنها جشن می گیرید دیدار کنید ، فاصله خود را حفظ کنید و ترجیحاً آنها را در فضای باز ملاقات کنید. از سفر با قطار یا سرویس ( بس ) خودداری کنید و از مراجعه به فروشگاه ها خودداری کنید.
این کار را انجام دهید تا خود و دیگران با ویروس مصاب نشوید و همچنین این کار را بخاطر کارکنان و پرسونل طبی و پرستاری که بخاطر این کار می تپند ، انجام دهید.
تر جمه : از ن س
https://sverigesradio.se/artikel/7619499

یک شرکت اوکرائینی سفرهای بمنظور کاریابی را به سویدن می فروشد و پس از حضور در اینجا ، مشتریان شان به اداره مهاجرت سویدن منتقل می گردند و از آنها خواسته می‌شود که درخواست پناهندگی نمایند.
* برای این مشتریان گفته می‌شود که وقتی تقاضای پناهندگی نمودید ، در مدت زمان بررسی درخواست پناهندگی ، مسکن و غذا و حق کار در سویدن دریافت می کنید.
* مطابق اطلاعات خود اجنسی کاریابی (Pelekh Agency ) این آژانس ( اجنسی ) کاریابی برای هزاران اوکرائینی در اروپا زمینه کار را فراهم کرده است ، اما مدیریت این اجنسی نمی خواهد با واحد خبری رادیوی سویدن ( Ekot )مصاحبه نماید .
بررسی واحد خبری رادیوی سویدن (ایکوت ) نشان می دهد که یک اجنسی ( آژانس) کاریابی اوکرائینی که هزاران شغل برای اوکراینی ها در چندین کشور اروپایی فراهم کرده شیوه ایرا برای سوء استفاده از سیستم پناهندگی سویدن پیدا کرده است. از آنجائیکه فرد در مراحل پناهندگی در سویدن حق کار دارد ، این شرکت به مشتریان خود یک داستان پناهندگی دروغ ارائه می دهد.
یکی از مشتریان این شرکت کاریابی ( اجنسی کاریابی ) به اسم (Nasarji ) می‌گوید که «آنها برایم گفتند كه من باید تقاضای پناهندگی نمایم و به همین دلیل داستانی دریافت كردم كه به اداره مهاجرت سویدن ارایه نمایم » . او همچنین داستان پناهندگی خیالی را نشان می دهد که از شرکت کاریابی اوکرائینی بنام ( Pelekh ) دریافت کرده است .
ایکوت (واحد خبری رادیوی سویدن ) با چندین نفر مصاحبه کرده است که معادل 12000 کرون سویدنی بخاطر دریافت کار ( استخدام ) در سویدن برای شرکت کاریابی ( اجنسی کاریابی ) بنام ( Pelekh ) پرداخته اند اما این افراد در سویدن بعوض انتقال به محل کاری ، آنها به اداره مهاجرت سویدن منتقل میگردند و از این افراد خواسته می‌شود که درخواست پناهندگی در سویدن نمایند.
وقتی ایکوت ( واحد خبری رادیوی سویدن ) با یکی از 18 نمایندگی این شرکت در اوکرائین تماس می گیرد و وانمود مینمایدکه به دنبال کار است ، این موضوع نیز کاملاً صریح گفته می شود.
یکی از خانم های که در یکی از نمایندگی های این شرکت در اوکرائین کار می‌کند در تیلفون چنین پاسخ می‌دهد و می‌گوید که « شما یک داستان پناهندگی دریافت خواهید کرد و آنرا در حافظه خود میداشته باشید ( از یاد ، یاد بگیرید ) و به اداره مهاجرت سویدن آنرا بیان مینمایید» . زنی که جواب تیلفون را می دهد می گوید که « اما با اطمینان 99 فیصد ، پناهندگی دریافت نخواهید نمود ، اما در مدتی که دوسیه شما در حال بررسی میباشد ، شما اجازه کار خواهید داشت ، اینگونه کار می کند».
اکوت همچنین چندین قرارداد کتبی با شرکت کاریابی ( Pelekh ) را دیده است.
در این قرارداد آمده است: ”وکلای ما استاتوس ( موقف) پناهنده(flyktingstatus ) را برای شما ترتیب می دهند ”.
این قرارداد همچنین شامل تصاویر محل اقامت اولیه ( ankomstboende) اداره مهاجرت سویدن در منطقه ( Telefonplan ) در جنوب استاکهولم میباشد و افرادی که ایکوت ( Ekot ) با آنها مصاحبه کرده است می گویند که آنها به این محل اقامت خاص منتقل شده اند.
سال گذشته ، 436 اوکرائینی در این محل اقامت خاص درخواست پناهندگی داده اند ، این بدان معناست که تقریباً هر نفر دوم در این محل اقامت از اوکرائین بوده و طبق گفته مصاحبه شده گان توسط Ekot ، بسیاری از طریق اجنسی کاریابی ( Pelekh Agency ) به سویدن سفر کرده اند.
برخی از پناهجویان همچنین با اداره مهاجرت سویدن تماس گرفته اند و در مورد اجنسی کاریابی ( Pelekh Agency ) مطالبی بیان کرده اند که منجر به شکایت به پولیس توسط اداره مهاجرت سویدن شده است.
لیزا هولتین کنوتاس ( Lisa Hultin Knutas, ) هماهنگ کننده ملی مبارزه با قاچاق انسان می گوید: آنچه که اداره مهاجرت سویدن از آن مطلع شده است این است که آنها صدها یورو برای دریافت حمل و نقل ، مشاغل و مسکن در سویدن پرداخت کرده اند و وقتی آنها( مشتریان این شرکت ) وارد سویدن می شوند محل اقامت ما برای پناهجویان مد نظر می‌باشد .
سوال :
و در مورد دامنه و یا وسعت چه می دانید؟
جواب نماینده اداره مهاجرت :
از اطلاعاتی که دریافت کرده ایم به این نتیجه رسیده ایم که اینها سفرهای سازمان یافته به سویدن هستند.
اکوت با دفتر پلیخ (Pelekh ) در اوکرائین تماس می گیرد.
لودمیلا خراستکو (Ljudmilla Khrastko ) می‌گوید که « من مدیر عامل شرکت هستم » و علاوه مینماید که او می تواند به همه سوالات جواب بدهد ، اما وقتی متوجه میشود که از رادیو سویدن با ایشان تماس می گیریم ، تیلفون را قطع کرد.
گزارش از Maria Persson Löfgren
ترجمه از نسیم سحر
متن سویدنی و گزارش مفصل را در لینک زیر بخوانید و بشنوید :

https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=83&artikel=7613467&fbclid=IwAR3ztJn_k9_jZC3zjqNsCVvkDR4hujCTcjK8dqkfgnyKhvroszXXzb5h7y8

سایت اجنسی در زیر:

https://pelekh.agency/robota/vakansiyi-v-shvetsiyi

روح داکتر تیتسو ناکامورا را شاد و یادش را گرامی میخواهیم

یک سال پیش در چنین روزی، داکتر تیتسو ناکامورا، یک داکتر جاپانی که بخش عمده زندگی و حرفه خود را وقف بهبود زندگی افغان‌ها کرده بود، در ولایت ننگرهار در شرق افغانستان ترور شد. اما با گذشت یک سال، هنوز عاملان قتل او شناسایی نشده و تاکنون مسئولیت این رویداد را فرد و یا گروهی بر عهده نگرفته است.

موتر تتسو ناکامورا، ۷۳ ساله و همکارانش به تاریخ چهارم دسامبر سال گذشته زمانی مورد حمله افراد مسلح قرار گرفت که وی و همکارانش برای نظارت از یک پروژه به جلال‌آباد مرکز ننگرهار رفته بودند.

او نخست در این حمله‌ای مسلحانه زخمی شد و سپس جان باخت. همچنین در این حمله سه نگهبان، راننده و یک کارمند موسسه که همه افغان بودند، نیز کشته شدند.

پیکر او سه روز بعد از افغانستان در یک پرواز ویژه به جاپان انتقال یافت. همسر و دختر آقای ناکامورا برای انتقال پیکر او از توکیو به کابل آمده بودند.

آقای ناکامورا در میان روستاییان افغان به ”کاکامراد” (عمو مراد) معروف بود.

امروز محمداشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در بیانیه ویدئویی به مناسبت اولین سالگرد ترور او گفت که ”تروریست‌ها روح زیبایی را از ما گرفتند، اما میراث درخشان و روحیه کار او در قلب افغان‌ها و نسل‌های آینده حک شده است.”

در پیام امروز آقای غنی از پیشرفت تحقیقات برای یافتن عاملان ترور داکتر ناکامورا یاد نکرد.

در همان زمان و پس از این حادثه آقای غنی دستور داد تا تحقیقات فوری در مورد چگونگی انجام این حمله صورت گیرد و عاملان این کار شناسنایی شوند.

آقای غنی همچنین در مراسم تشییع پیکر او با حضور همسر و دخترش از او به عنوان ”قهرمان افغانستان” یاد کرد و وعده سپرد که نیروهای افغان قاتلان او را به ”جهنم خواهند فرستاد”.

اما اکنون مقام‌های محلی ولایت ننگرهار می‌گویند که هنوزهم تحقیقات در مورد ترور داکتر ناکامورا تکمیل نشده ولی آن‌ها به سرنخ‌هایی در مورد ترور او و همکارانش دست یافته‌اند.

ضیاالحق امرخیل، والی ننگرهار، به بی‌بی‌سی گفت:” بررسی‌ها درباره قتل این داکتر جاپانی هنوز ادامه دارد، برخی سرنخ‌ها پیدا شده و همین که پرونده کامل شد، نتایج آن با مردم افغانستان و دولت ژاپن شریک خواهد شد.”

او با آنکه جزئیات بیشتری از این پیشرفت‌ها ارایه نمی‌کند اما می‌گوید که اداره محلی این ولایت این دوسیه ( قضیه) را به صورت جدی دنبال دارد.

پس از قتل ناکامورا گزارش‌هایی از بازداشت دو تن به اتهام دست داشتن در این حادثه منتشر شد اما بعدا مقام‌های محلی مشخص نساختند که این افراد واقعا دراین رویداد دخیل بودند یا نه.

مقام‌های محلی ننگرهار پیش از این گفته بودند که حمله به تیتسو ناکامورا، در خارج از افغانستان برنامه‌ریزی شده بود. شاه محمود میاخیل، والی پیشین ننگرهار رویداد قتل آقای ناکامورا و همکارانش را ”سیاسی” خوانده و گفته بود شواهدی از دست داشتن استخبارات منطقه در این رویداد در دست دارند که به زودی با مردم شریک خواهند کرد.

دلیل این حمله تاکنون مشخص نیست و هیچ کسی مسئولیت آن را هم به عهده نگرفته است. گروه طالبان در همان زمان گفته بود که در این رویداد نقشی نداشته و ”این گروه با موسساتی که برای بازسازی افغانستان کار می‌کنند، روابط خوبی دارد”.

ترور داکتر ناکامورا در همان زمان واکنش‌های گسترده‌ای داخلی و خارجی را به دنبال داشت.

برخی از ساکنان ولایت ننگرهار می‌گویند که هنوز صدای شلیک بر موتر حامل داکتر ناکامورا را به خاطر دارند. باشندگان محل می‌افزایند که هیچ‌گاهی کارنامه و زحماتی را که او برای آبادانی این ولایت کشید فراموش نمی‌کنند.

برخی از باشندگان محل همچنین از حکومت به خاطر غفلت در شناسایی عاملان ترور او انتقاد دارند.

داکتر ناکامورا، رئیس یک موسسه خیریه جاپانی (پی‌ام‌اس) بود که دولت افغانستان را در مدیریت آب‌ها و جنگل‌ها کمک می‌کرد.

در ننگرهار، این موسسه از حدود یک و نیم دهه به این سو در بخش زراعت فعالیت دارد. این موسسه در ولسوالی‌های شیوه، بهسود و کامی این ولایت بند/سدهای آب ساخته که در نتیجه آن هزاران جریب زمین در این مناطق سرسبز شده است.

در ماه اکتبر سال گذشته دولت افغانستان به خاطر کارهای انسان‌دوستانه‌اش به آقای ناکامورا تابعیت افتخاری افغانستان داد.

مقام‌های محلی ولایت ننگرهار گفته‌اند که نهاد متعلق به ناکامورا پروژه‌های او را متوقف نکرده و کارهای نیمه تمام او تکمیل خواهند شد.

تیتسو ناکامورا کی بود؟

تتسو ناکامورا ۷۳ ساله، داکتر جاپانی که بخش عمده زندگی و حرفه خود را وقف بهبود زندگی افغان‌ها کرده بود، رئیس موسسه خیریه جاپانی (پی‌ام‌اس) در افغانستان بود.

او پس از تحصیل در رشته طب در ۱۹۸۴ به پاکستان رفت تا به درمان بیماران جذامی در آنجا بپردازد. دو سال پس از آن به افغانستان رفت و در یکی از روستاهای دوردست یک درمانگاه و نهاد غیردولتی ”خدمات درمانی صلح جاپان” (پی‌ام‌اس) ایجاد کرد.

این نهاد خیریه در اوج فعالیتش ده درمانگاه راه انداخت که در کنار کمک به دیگر بیماران، به درمان پناهجویان و بیماران جذامی می‌پرداخت.

او چندین پروژه آبیاری را در ولایت‌های ننگرهار و کنر با شیوه خاص خودش طراحی و عملی کرد که در نتیجه صدها هزار نفر از فقر نجات یافتند( منبع سایت بی بی سی ).

http://www.afghanskaforeningen.se/2020/01/06/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d9%81%d9%84%d9%85-%d9%85%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%b1%d8%af-%d8%af%d8%a7%da%a9%d8%aa%d8%b1-%d8%aa%d8%a7%d8%aa%d8%b3%d9%88-%d9%86%d8%a7%da%a9/

بحث پیرامون اسناد هویتی افغانها در سویدن

په سویدن کی د افغانانو د هویتی پانی په هکله بحث

بتاریخ 22 نومبر 2020 یک بحث پیرامون اسناد هویتی افغانها در سویدن بطور زنده از طریق فیسبوک افغانهای سویدن صورت گرفت که در آن جناب محترم انجنیر عباس نویان سفیر افغانستان در سویدن ، برخی نمایندگان نهاد های اجتماعی و فرهنگی افغانها سهم گرفتند به سوالات چند تن از پناهجویان پاسخ داده شد

برگزار کننده : انجمن افغانها در سویدن 

بحث پیرامون اسناد هویتی افغانها در سویدن

په سویدن کی د افغانانو د هویتی پانی په هکله بحث

afghanska id-handlingar

به اشتراک جناب محترم انجنیرعباس سفیر جمهوری اسلامی افغانستان در سویدن

یکشنبه مورخ 22 نومبر 2020 ساعت 18.00

برگزار کننده انجمن افغانها در سویدن

در سویدن طی چندین سال د رمورد اسناد صادر شده ( هویتی ، وضعیت مدنی و تحصیلی) درافغانستان قضاوتهای متفاوتی صورت گرفته است . برخی از این اسناد بخصوص اسناد هویتی نقش بسزایی در تثبیت هویت و یکی از اجزای مهم در بررسی دوسیه های پناهندگی محسوب میگردد.

هویت برطبق مقررات جاری در بخش پناهندگی  یعنی نام ، تاریخ تولد ( روز ، ماه و سال ) و شهروندی ( تابعیت ) شخص متقاضی است. تثبیت هویت هم از طریق اسناد هویتی صورت میگیرد که برای پناهجویان افغان این هویت ذریعه  تذکره تابعیت و یا پاسپورت تثبیت میشود.

در کنوانسیون 1951 ژنیو و پروتوکول سال 1967  که اصول ومعیار های حقوق پناهجویان بیان شده وبرطبق آن در کتابچه رهنمای کمیشنری عالی ملل متحد در امور مهاجرین  تذکر رفته که متقاضی باید اطلاعات و توضیحات رضایت بخش در مورد خودارائه نماید و تلاش نماید تا اطلاعات خود را ثابت کند . در کتابچه رهنما همچنان تذکر گردیده که متقاضیان پناهندگی در اکثر حالات بخاطر فرار از آزار واذیت تنها ضروریات اساسی خود را با خود میگیرند و در اغلب موارد اسناد هویت را باخود نمی داشته باشند.  

ازاینرودراین زمینه  پناهجویان افغان در اروپا  با دو مشکل روبرو اند : 1 ـ برخی پناهجویان افغان فاقد اسناد هویتی اند . 2 ـ برخی دیگر که اسناد هویتی دارند  مورد پذیرش ادارات مهاجرتی برخی کشور های اروپایی و از جمله سویدن به دلایل جعلی بودن و روش صدور آن مورد قبول قرار نمیگیرند.

دیدگاه اداره مهاجرت در مورد اسناد هویتی افغانستان

ارزیابی اداره مهاجرت سویدن از اسناد هویتی:

”ادارۀ مهاجرت (سویدن) چنین ارزیابی میکند که عدم موجودیت یک احصائیه قابل اعتماد و همچنان شکل صدور اسناد هویت افغانی هنوز هم نمیتواند هویت دارندۀ اسناد مذکور را تا آن حدی ثابت بسازد که برای اثبات هویت شخص برای گرفتن تابعیت سویدن بدان نیاز میباشد”.

اداره مهاجرت سویدن اطلاعات جدید کشوری رادر مورد اسناد هویتی بتاریخ 22 سپتامبر 2020 نشر نموده که برخی بخش های آن  امید خاصی را ایجاد میکند. اما بازهم  بر کاستی های ثبت احوال نفوس و فساد گسترده ، که امکان ”سفارش” اسناد تقلبی را بوجود می آورد اشاره صورت گرفته است.

ارزیابی اداره مالیات سویدن:

در سایت اداره مالیات سویدن در زمینه چنین میخوانیم:

”طبق ارزیابی اداره مالیات سویدن ، اسناد افغانستان دارای اعتبارپائین میباشد.”

”در افغانستان ثبت  یکنواخت  تولد ، مرگ ، وضعیت تأهل و صدور تذکره وجود ندارد…

در افغانستان ازدواج بدون رعایت الزامات رسمی قانون مدنی افغانستان انجام می شود. بنابراین هیچ سوابق عمومی قابل اعتمادی در مورد ازدواج در افغانستان وجود ندارد…

با این اوصاف ، اداره مالیاتی سویدن معتقد است که عقدنامه ازدواج افغانستان ، نکاحنامه یا ثبت ازدواج اثبات ازدواج نیست. بنابراین ، این اقدامات همچنین روابط بین همسران را ثابت نمی کند…

اداره  مالیاتی سویدن با ارزیابی اداره مهاجرت سویدن در مورد اعتبار( ارزش اثباتی) پاسپورت های افغانستان در موارد تابعیت هم نظر میباشد…

بنابراین اداره مالیاتی سویدن بر این باور است که تذکره یا پاسپورت افغانستان هویت فرد را در امور ثبت احوال نفوس تثبیت نمی کند”.

ارزیابی این دو اداره مهم ( اداره مهاجرت و اداره مالیات) د رمورد اعتبار پائین اسناد افغانی مشکلات فراوانی را برای پناهجویان افغان و افغانهای ساکن در سویدن ایجاد نموده است که بطور فشرده از آن یادآوری میگردد:

ـ نقش عدم تثبیت هویت: در پروسه پناهندگی ؛ در عرصه دریافت اجازه کار؛ اقامت کاری ؛ اخراج های اجباری ؛ اقامت بر اساس پیوند خانوادگی ؛ عدم دریافت اسناد مجردی بخاطر عقد ازدواج ؛ دریافت تابعیت سویدن صرف بعد از هشت سال ( با تثبیت هویت چهار ویا پنج سال ) وغیره  و نپذيرفتن نكاح نامه و مجرد خط در اداره ماليات و عواقب بد آن در آينده.

انجمن افغانها در سویدن این معضله را طی مدت طولانی پیگیری کرده و با اداره مهاجرت  و سطوح مختلف دولتمردان افغان از سفارت افغاستان در استاکهولم گرفته تا رئیس جمهور کشور مطرح کرده ولی تاکنون به حل عادلانه آن فایق نشده است . انجمن افغانها در سویدن سال گذشته  این معضله را با برخی نهاد های مدافع حقوق پناهجویان افغانها و حقوقدانان  افغان مقیم در برخی کشور های  اروپایی طی یک کنفراس ویدیویی که از طریق فیسبوک افغانها نشر گردید ، مطرح نمود که د رنتیجه بحث ها آشکار گردید که این معضله ” پائین بودن سطح اعتباراین اسناد ”  به شکل حاد آن صرف در کشور سویدن بوده و در سایر کشور های اتحادیه اروپا چنین معضله وجود ندارد.

لذا ما از جناب آقای انجنیر عباس نویان سفیرجمهوری اسلامی افغانستان در سویدن را دراین گفتگو دعوت کردیم تا برنامه های سفارت محترم را در این زمینه بشنویم  و همچنان پیشنهادات مشخص و راه های حل برای این معضل را مطرح نماییم . از تمام افغانهای عزیز میخواهیم که اگر سوالاتی در زمینه داشته باشند آنرا پیش از پیش مطرح نمایند و در صورت ابراز نظر بطور زنده ایمیل شانرا غرض وصل شدن به برنامه زوم ( Zoom) برایمان ارسال نمایند.  

انجمن افغانها در سودن

یکشنبه مورخ 22 نومبر 2020 ساعت 18.00

برگزار کننده انجمن افغانها در سویدن

این برنامه از طریق فیسبوک افغانهای سویدن بطور زنده پخش میگردد.

شماره تماس تیلفونی : 0707121388

نسیم سحر

امشب، شب دیوالی هندوان و سیکهـ های جهان است.

انجمن افغانها در سویدن جشن دیوالی ـ این جشن نور ، روشنایی ، شکران نعمت و امید را برای تمام افغانهای هندوباور وسیکهـ  تبریک و تهنیت میگوید. 

این رسم در باور های دیرین و قدیمی مردمان کشور مان  نیز ریشه داشته است. به گواهی تاریخ مراسم دیوالی در بالاحصار کابل و کوه آسمایی اجراء میگردید. 

به مطلب زیر در مورد تاریخچه دیوالی توجه تانرا جلب مینماییم:

«دیپاوالی» (Deepavali) یا «دیوالی» (Diwali) بزرگ‌ترین و نورانی‌ترین فستیوال آیین هندو است. در واقع دیوالی را به فستیوال نورها می‌شناسند. «دیپ» (deep) به معنی نور و «اوالی» (avali) به معنی ردیف بوده و بدین ترتیب دیوالی را می‌توان معادل با ردیفی از نورها دانست. در این روز، تمام خانه‌ها و مغازه‌ها با نورها و چراغ‌های مختلف تزئین شده و آتش‌بازی آسمان را نورانی می‌کند. بعد از این شلوغی و هیاهو، خانواده‌ها در لحظاتی آرامش‌بخش دورهم جمع می‌شوند و چراغ نفتی «دیا» (diya) را روشن می‌کنند و «لاکشمی» (Lakshmi)، الهه‌ی ثروت، را فرا می‌خوانند تا آرزوهای آنان را برآورده سازد. فستیوال دیوالی به مدت چهار روز بوده و در پانزدهمین روز ماه هندوی «کارتیک» (Kartik) برگزار می‌شود که هر سال تغییر می‌کند و معمولاً همزمان با اواخر اکتبر یا اوایل نوامبر می‌شود. هر یک از چهار روز فستیوال دیوالی رسومات مخصوص به خود را دارد. آنچه که در تمام این جشن‌ها ثابت می‌ماند پاسداشت زندگی، خوشی و نیکی است.

تاریخچه‌ی دیوالی به هند باستان بازمی‌گردد که جشن مهم برداشت محصول به شمار می‌آمد. البته داستان‌های مختلفی درباره‌ی سرآغاز فستیوال دیوالی روایت می‌شود. برخی معتقدند دیوالی به مناسبت جشن ازدواج لاکشمی و «لرد ویشنو» برپا شده بود و برخی دیگر دیوالی را به مناسبت تولد لاکشمی جشن می‌گیرند. در این روز در اکثر خانه‌های هندو، «لرد گانشا» (Lord Ganesha) خدایی با سر فیل که نماد فرخندگی و دانایی است، مورد ستایش قرار می‌گیرد. در دیگر آیین هندو، یعنی «جین» (Jainism)، دیپاوالی واقعه‌ی دست یافتن بنیانگذار این آیین به سعادت ابدی در بهشت موعود را هم نشان می‌دهد. در روایت دیگری از دیوالی آن را مربوط به بازگشت «لرد راما» (Lord Rama) از تبعیدی ۱۴ ساله و شکست پادشاه بدذات، «راوانا» (Ravana)، می‌دانند. به همین دلیل مردم «آیودهیا» (Ayodhya)، پایتخت راما، به خاطر بازگشت پادشاه در سراسر امپراطوری فانوس‌های سفالی موسوم به دیا روشن کرده و ترقه و آتش‌بازی راه می‌انداختند.

هر روز از فستیوال دیوالی افسانه‌ی خود را داراست. اولین روز از فستیوال «ناراکا چاتورداسی» (Naraka Chaturdasi) نام دارد و به شکست دادن شیطان «ناراکا» (Naraka) توسط «لرد کریشنا» (Lord Krishna) و همسرش اشاره دارد. «آماواسیا» (Amavasya) دومین روز از دیوالی است که به پرستش لاکشمی اختصاص دارد و او در این روز آرزوهای مریدان خود را برآورده می‌کند. همچنین در این روز از افسانه‌ی لرد ویشنو یاد می‌شود که با اندام کوتوله‌ی خود «بالی» (Bali) را شکست و او را به جهنم فرستاد. بالی اجازه داشت تنها یک روز در سال به زمین بازگردد تا میلیون‌ها چراغ روشن کند و تاریکی و جهالت را با نور عشق و دانایی از بین ببرد. روز سوم به نام «کارتیکا شودا پادیامی» (Kartika Shudda Padyami) همان روزی است که بالی به لطف لرد ویشنو اجازه خروج از جهنم و بازگشت به زمین را پیدا می‌کند. روز چهارم «یاما دویتیا» (Yama Dvitiya) نام دارد و در این روز خواهرها، برادران خود را به خانه‌شان دعوت می‌کنند. برخی دیوالی را فستیوالی پنج روزه عنوان می‌کنند چون جشن «دهان‌تراس» (Dhanteras) که دو روز قبل از فستیوال نورها برپا می‌شود را با آن یکی می‌دانند. «دهان» (dhan) به معنی ثروت و «تراس» (teras) به معنی سیزدهمین است و این جشن برای پاسداشت ثروت و کامیابی برگزار می‌کنند.

هر آیینی در فستیوال دیوالی معنا و افسانه‌ای دارد. مردم معتقدند نورانی کردن خانه‌ها و روشن کردن آسمان با فشفشه‌ها، نشانه‌ی احترام به خدایان و برای دستیابی به سلامتی، ثروت، دانایی، صلح و موفقیت است. برخی می‌گویند صدای آتش‌بازی، لذت و خوشی مردم روی زمین را به خدایان نشان می‌دهد و آن‌ها را از شکرگزاری مردم از نعمت‌های روی زمین مطلع می‌سازد. یک دلیل علمی هم برای آتش‌بازی وجود دارد؛ اینکه گازهای مضر ایجاد شده توسط حشرات مانند پشه را که بعد از باران فراوان می‌شوند را از بین برده یا دفع می‌کنند.

از دیگر رسومات فستیوال دیوالی بخشیدن و فراموش کردن اشتباهات یکدیگر است. دیوالی را جشنی برای تحکیم همبستگی می‌دانند و سخت‌ترین قلب‌ها را نرم می‌کند. مردم یکدیگر را در آغوش می‌گیرند؛ با لذت در کنار هم وقت می‌گذارنند؛ لباس‌های نو خریداری می‌کنند و تاجران دفترهای حساب جدید خود را به امید موفقیت در کسب و کار آغاز می‌کنند.رسم دیگر دیوالی بیدار شدن در صبح زود بوده که موهبتی برای سلامتی، انضباط، اخلاق، بهره‌وری بیشتر در کار و ارتقای روحی شمرده می‌شود. روشن کردن چراغ‌ها به امید افروختن نور در قلب و روح انسان صورت می‌گیرد و مردم معتقدند آرام نشستن و متمرکز کردن ذهن در این فضا روح را جلا می‌بخشد.

نویسنده :نیلوفر عباسیان