سیستم بازنشستگی ( تقاعدی )جدید سويدن که از سال ۱۹۹٤ به اجرا در آمده، همواره مورد انتقاد شهروندان سويدن واقع شده است، به خصوص برای مهاجرانی که در سنین ۳۰ سالگی به بالا به سويدن آمده اند و به بازار کار سويدن وارد شده اند. این افراد که معمولا نمی توانند خود پس انداز بازنشستگی ( تقاعدي) قابل توجهی داشته باشند، حقوق بازنشستگی ( معاش تقاعدي ) اندکی دریافت می کنند. سیستم پس انداز شخصی برای بازنشستگی نیز با انتقادهای زیادی مواجه بوده و گاه ضررهای هنگفتی را نیز به همراه داشته است، چرا که شرایط اقتصادی سویدن و جهان می تواند بر روی ارزش سهام تاثیر بگذارد و در نتیجه پس اندازهای شخصی را از این طریق نیزدچار تغییر کند
اخیرا کتابی با نام
«دروغ بازنشستگی، امنیتی که بر باد رفت»
در مورد سیستم بازنشستگی سوئد منتشر شده است که به مشکلات مربوط به بازنشستگی و تصویر نادرستی که سعی می شود از آن ارائه شود، می پردازد.
Pensionsbluffen, tryggheten som gick upp i rök
نویسنده ی این کتاب ژورنالیست امور اقتصادی معتقد است که سیستم جدید بازنشستگی (تقاعدی) سویدن نمی تواند یک بازنشستگی امن و مطمئنی برای شهروندان آن ایجاد کند. او در گفتگوئی با رادیو بین المللی سوئد، می گوید که این سیستم حتی برای شهروندانی که حدود ٤۵ سال با یک دستمزد معمولی کار کرده اند نیز مناسب نیست. یوئل دالبری می گوید که حق بازنشستگی این افراد با درآمد بازنشستگی کسانی که اصلا کار نکرده اند و از ، بازنشستگی تضمینی استفاده می کنند، با توجه به برخورداری آنها از کمک هزینه ی مسکن، تفاوت زیادی ندارد.
او شرایط بازنشستگی مهاجرانی را که در بزرگسالی به سوئد( سويدن ) می آیند نیز بسیار دشوار می خواند و می گوید مهاجری که در سن ۳۵ سالگی به سوئد می آید و حدود ۳۰ تا ۳۵ سال کار می کند و در این سال ها حق بازنشستگی نیز به سیستم پرداخت می کند، حتا کرونی از آن را پس نمی گیرد
نویسنده ی کتاب می گوید چگونه می توان از این فرد خواست که مبلغی به عنوان حق بازنشستگی از دستمزد او کسر شود بدون این که به او کرونی باز گردانده شود. او می گوید اما در این مورد کاری نمی توان کرد، چرا که کسر حق بازنشستگی از حقوق( معاش ) افرادی که کار می کنند اجباری ست و از طریق صاحبان کار صورت می گیرد
اضافه کنیم که حق بازنشستگی به سه بخش تقسیم می شود بازنشستکی( تقاعد ) ی که به درآمد افراد در طول زندگیشان و رشد اقتصادی جامعه بستگی دارد، بازنشستگی ی که براساس قراردادی میان کارفرما و اتحادیه صنفی تنظیم می شود و که افراد خود در بانک ها و یا شرکت های بیمه پس انداز می کنند.
زمانی که تصور شد سیستم قدیمی بازنشستگی نمی تواند مطابق برنامه های پیش بینی شده عمل کند، سیستم جدید در سال ۱۹۹٤ جایگزین آن شد. میزان بازنشستگی در سیستم جدید بر پایه ی این سه مورد محاسبه می شود: میزان حقوق ، رشد اقتصادی کشور و سال های اشتغال افراد.
میزان حقوق بازنشستگی می تواند در دوره های مختلف تغییر کند . دلیل آن نیز رشد اقتصادی کشور است. به این ترتیب در سال هائی که سوئد از رشد اقتصادی کمی برخوردار بوده ، حقوق بازنشستگی نیز کاهش داشته است. یوئل دال بری در این مورد می گوید حق بازنشستگی در سیستم جدید بدتر از آنی ست که تصور می شد. او سیستم بازنشسگی ی را که این چنین به شرایط اقتصادی وابسته باشد و با بحرانی شدن آن کاهش یابد، سیستمی نادرست می خواند.
برای نمونه می توان به تاثیر بحران اقتصادی در اکثر کشورها در سا ل ۲۰۰۹ اشاره کرد که موجب کاهش ۷ و دودهم در صدی سطح حقوق بازنشستگی در سال های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ شد.
او همچنین این تصمیم را که افراد خود بتوانند ۲ و نیم در صد از حق بازنشستگیشان را به دلخواه در صندوق های سهام پس انداز کنند نیز ناکارآمد می خواند. او می گوید که هیچ سودی از بابت انتقال حق پس انداز، عاید کسی نشده است.
نویسنده ی کتاب می گوید دریافت پاکت های نارنجی حاوی اطلاعات مربوط به حق بازنسشتگی نیز می تواند موجب یاس بسیاری شود. شاید با ملاحظه ی آن برخی تصور کنند که سال های باقی مانده به بازنشستگی آن ها بتواند تاثیری در میران حق بازنشستگی آن ها داشته باشد ولی این نیز بی تاثیر است.
یوئل دال بری می گوید توافق در مورد سیستم فعلی بازنشستگی گسترده بوده و سیاستمداران امروز سعی می کنند که در رابطه با این سیستم سخنی نگویند. او معتقد است که آنها سیستمی را بنا نهادند که بتواند خود مشکل بازنشستگی را حل کند. او همچنین معتقد است که یافتن راه حل برای رفع مشکلات بازنشستگی ساده نیست. دال بری می گوید که سیستم بازنشستگی اجبارا در مجلس مطرحخواهد شد چرا که ارج کمی برای افرادی که کار می کنند در نظر گرفته شده است
Inkomstpension
tjänstepension
privatpensionssparande
زینت هاشمی
zinat.hashemi@sverigesradio.se
http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2493&artikel=5032977
