حدود یک ماه از برگزاری انتخابات عمومی در افغانستان می گذرد، اما نتایج این انتخابات هنوز اعلام نشده است .برخی از نامزدهای انتخاباتی، دولت و کمیسیون انتخاباتی را متهم به تقلب انتخاباتی کرده اند. بعد از اعلام غیر رسمی رای ها، اپوزیسیون دولت اعلام کرد که حدود یک میلیون و نیم رای تقلبی بوده است
در این مورد گفتگوئی داریم با انور فرزام از آگاهان سیاسی مسائل افغانستان در سوئد. انور فرزام نیز ادعاهای مربوط به تقلب انتخاباتی در افغانستان را تائید می کند و معتقد است که دلیل تاخیردراعلام نتایج نهائی، رسیدن به راه حلی ست تا برتقلب های صورت گرفته سرپوشی نهاده شود. وی با توجه به وسعت امکانات برخی از نامزدها رای ها به دست آمده ی آنها را دلیل محبوبیت بیشتر آن نامزدها نمی داند. انور فرزام، ازجمله عوامل قوی وجود بحران عمیق در افغانستان را هم نارسائی های دولت کنونی و وجود فساد مالی در آن و هم سرمایه گزاری های بدون کنترل خارجی در کشور ارزیابی می کند که البته به نظر او آگاهانه صورت می گیرد
جایزۀ گنکورت سال 2008 روز دوشنبه مورخ 10 نوامبر 2008به کتاب سنگ صبور، نویسندۀ چهل و شش سالۀ افغانی تبار، عتیق رحیمی، تعلق گرفت
در ساعت سیزده روز دوشنبه، دهم نوامبر، در دومین دور رأی گیری، او با هفت رأی در برابر سه رآی برای میشل لوبری، برندۀ صد و سومین جایزۀ گنکور شد و در کنار آندره مالرو، مارسل پروست ، میشل تورنیه و پاتریک مودیانو و بسیاری نویسندگانی که امروز کمتر از آن ها یاد می شود، قرار گرفت.
عتیق رحیمی که در کابل بدنیا آمد، در جریان جنگ های داخلی افغانستان به پاکستان و سپس به فرانسه آمد. در نیمۀ دوم دهۀ هشتاد، به تحصیل در رشته های ادبیات و سینما را رد دانشگاههای پاریس آغاز کرد
از اولین کتابش به نام ” خاکستر و خاک” فیلمی نیز ساخته شد که در جشنوارۀ سینمایی کن، در سال 2004 برندۀ جایزۀ ” نگاهی بسوی آینده” شد.
سنگ صبور، تازه ترین کتاب عتیق رحیمی داستان سر بر آوردن یک زن سادۀ افغان را نقل می کند که در بحبوحۀ جنگ های خانگی در افغانستان، باید از شوهرش که در پی نزاعی غیر سیاسی، به حالت اغماء افتاده است، پرستاری کند.
او در این پرستاری هم از دارو استفاده می کند و هم از دعا و تسبیح.
در طول ماه ها تیمار شوهر، او زندگیش را مرور می کند و رفته رفته با بیان خاطرات و تجربیاتش، همانطور که در افسانۀ سنگ صبور آمده است، انگار نوری تازه بر ذهن او می تابد و گرۀ سنگی غم ها و ستم هایی که بر او رفته است، باز می شود و در پایان داستان خواننده را با یک انفجار که از آگاهی برخاسته است، روبرو میسازد.
کتاب سنگ صبور تا به حال بیست هزار خواننده داشته است و حق ترجمۀ آن در سیزده کشور از جمله در انگلستان و اسرائیل فروخته شده است
آقاي عتيق رحيمي هفته گذشته در نمايشگاه کتاب در شهر يوتيبوري سويدن اشتراک ورزيده بود . مطبوعات سويدن مطالبي بيشماري در مورد او و کتابش ” سنگ صبور ” به نشر سپرده که توجه تانرا به برخي از آنها جلب ميداريم
استن تولیفورش وزیر دفاع سوئد( سويدن ) روز گذشته در اجلاس غیررسمی وزرای دفاع کشورهای اتحادیۀ اروپا که در یوتبوری تشکیل شد تلاش کرد تا وزرای دیگر کشورهای اروپائی را قانع کند که از نیروهای نظامی اروپا در افغانستان بهرهبرداری بیشتری شود
استن تولیفورش وزیر دفاع سوئد روز گذشته در اجلاس غیررسمی وزرای دفاع کشورهای اتحادیۀ اروپا که در یوتبوری تشکیل شد تلاش کرد تا وزرای دیگر کشورهای اروپائی را قانع کند که از نیروهای نظامی اروپا در افغانستان بهرهبرداری بیشتری شود. وزیر دفاع سوئد در این باره معتقد است که اتحادیۀ اروپا برای واکنش سریع در افغانستان از آمادگی نظامی برخوردار است. به گفتۀ استن تولیفورش نیروهای نظامی اتحادیۀ اروپا میتوانند با یک فرجۀ ده روزه وارد عملیات شوند. وزیر دفاع سوئد روز گذشته در گفتگوئی با بخش خبری رادیو سوئد میافزاید آن چه در اجلاس مطرح کردم این پرسش بود که آیا ما از آمادگی سیاسی هم برای اجرای عملیات برخورداریم؟ به باور وزیر دفاع سوئد این موردی است که باید در آینده بر آن کار شود.
کشور سال گذشته با نیروی واکنش اضطراری کشورهای شمالی در افغانستان حاضر شد. از اول ژانویۀ سال ۲۰۰۷ مقرر شد که هر شش ماه نیروهای نظامی دو کشور اروپائی برای حفاظت از صلح و آرامش در منطقه برای اجرای عملیات احتمالی اضطراری در این کشور به حال آماده باش باشند. اما از زمانی که این سیستم به اجرا گذاشته شد هیچ نیروی نظامی از کشورهای اروپائی به منطقۀ افغانستان اعزام نشدند. استن تولیفورش وزیر دفاع سوئد معتقد است که نیروهای واکنش سریع اروپائی آن چنان سرعتی ندارند. وی در گفتگوئی با اکوت، بخش خبری رادیو سوئد با بیان این مثال که آخرین باری که از نیروهای واکنش سریع اروپا استفاده شد دو سال پیش بود که این قاره نیروهای حافظ صلح خود را برای مراقبت از پناهندگان چاد به مرزهای این کشور با سومالی فرستاد؛ گفت: همزمان که ما دو نیرو در حال آمادهباش داشتیم که میتوانست وارد عمل شود، کار جابجائی نیروهای اروپائی آهنگی آرام داشت. به هر صورت در اجلاس روز گذشتۀ وزرای دفاع اروپا، استن تولیفورش نتوانست همتاهای اروپائی خود را به بهرهجوری بیشتر از نیروهای این کشورها در افغانستان متقاعد کند، هر چند نتیجۀ اصلی این نشست در ماه نوامبر سال جاری روشن خواهد شد. به نظر میآید که کشورهای دیگر حوزۀ اتحادیۀ اروپا، دغدغۀ سوئد را برای عملیات بیشتر نیروهای حافظ صلح در افغانستان نداشته باشند. برای نمونه گئوسپه کوسیگا وزیر دفاع ایتالیا معتقد است که نیروهای حافظ صلح اروپا نیروهای دفاعی هستند که تنها در شرایط اضطراری باید مورد استفاده قرار گیرند. دکتر محمد اکرم عثمان روشنفکر افغان از زمرۀ کسانی است که وجود نیروهای اروپائی را در افغانستان برای تامین امنیت این کشور ضروری میداند. نقطهنظرات محمد اکرم عثمان را میتوانید در فایل صوتی مربوط به این گزارش بشنوید! گزارش نشست وزرای دفاع اتحادیۀ اروپا و مسئلۀ افغانستان
به پیشنهاد کمیسیون اتحادیه اروپا، این اتحادیه پذیرش پناهجویان سهمیه ای خود را افزایش خواهدداد
پناهجویان سهمیه ای آن دسته از پناهجویانی هستند که ازطریق دفاتر سازمان ملل درکشورهای مختلف برای دریافت اجازه ی اقامت معرفی می شوند. درحال حاضر شمارزیادی از پناهجویان نیازمند در کمپ های مختلف به سرمی برند که امکان رساندن خود به اروپا و دریافت اجازه اقامت را ندارند.
به گزارش کمیساریای عالی امورپناهندگی سازمان ملل، شمار این پناهجویان بیش از نیم میلیون نفراست و حداقل ۲۰۰ هزارنفر از آنها نیاز مبرم به پذیرفته شدن در کشورهای پناهنده پذیربه عنوان پناهنده را دارند. اتحادیه اروپا درسال گذشته ازمجموع ۲۰۰ هزار پناهجویی که در وضعیت اضطراری قرارداشتند، تنها پنج هزارنفر را پذیرفت که حدود یک سوم آنها یعنی ۱۸۰۰ نفر توسط سوئد پذیرفته شدند. گفته می شود که اینک اتحادیه اروپا باید اقداماتی را برای پذیرش شمار بسیار بیشتری پناهجو به اجرادرآورد. دراین زمینه بنیاد پناهندگی اتحادیه اروپا مبلغ چهارهزار یورو را برای هر پناهجو درصورت پذیرش ازسوی یکی از کشورهای عضو اتحادیه اختصاص داده است. دراین مورد توبیاس بیلستروم، وزیر امورمهاجرت می گوید که پذیرش پناهجو هزینه ی بسیارزیادی دارد و تامین بخشی ازاین هزینه توسط بنیادپناهندگی اتحادیه، دولت ها را به قبول این پیشنهاد راضی می سازد. درحال حاضر تنها ده کشورعضو اتحادیه اروپا، پناهنده ها ی سهمیه ای سازمان ملل را می پذیرند و اتحادیه اروپا می خواهد که تمام ۲۷ کشورعضو به این امر اقدام کنند
Genom samma arbetssätt håller länderna just nu på att tillsammans med USA tömma tre flyktingläger mellan Irak och Syrien.
– Det känns väldigt bra att kunna göra en så stor humanitär insats som Sverige gör när vi tömmer tre stycken av de läger på en av de svåraste platserna på jorden där levnadsförhållandena är förfärliga. Och nu kan vi tillsammans med ett antal andra europeiska stater och även USA, se till att de människor som bor där kan komma till Europa och till USA, säger Dan Eliasson, generladirektör för Migrationsverket.
Migrationsverket har drivit frågan om att fler kvotflyktingar som FN:s flyktingkommissarie UNHCR valt ut ska föras direkt från flyktingläger till EU och försökt påverka migrationsmyndigheter i medlemsländerna.
Sverige är det land som tar emot flest kvotflyktingar inom EU, 1 900 förra året. Och det är flyktingar som enligt UNHCR inte kan återvända till sina hemländer och är i en mycket utsatt situation.
Nu töms tre läger mellan Irak och Syrien där mest statslösa palestinier suttit fast mellan gränsposteringarna.
Inom ett par månader ska de cirka 3 000 flyktingarna vara i Europa och USA i stället, därav ett par hundra i Sverige. Enligt Dan Eliasson är det en stor lättnad för människorna.
– På somrarna är det över 50 grader i skuggan. Det är ormar, det är skorpioner, det finns inga avlopp, det finns inte rinnande vatten. Vatten måste köras in. Jag har varit där själv och jag har aldrig sett någonting liknande.
I veckan hölls ett möte i Stockholm mellan representanter för ett dussintal europeiska migrationsmyndigheter och UNHCR.
Myndigheterna har nu enats om att föra över somaliska och eritreanska kvotflyktingar från läger i Kenya och Sudan till Europa och dessutom bidra med bistånd.
Hans ten Feld, chef för UNHCR i Skandinavien och Baltikum är nöjd med beskedet och att Sverige drivit på arbetet.
Han hoppas europeiska länder nu ska ta emot fler kvotflyktingar. Förra året blev det bara 4 800 stycken.
Tre människor dödades i ett bombdåd riktat mot Afghanistans energi- och vattenminister, den forne krigsherren Ismail Khan, på söndagen, uppgav polis
Explosionen inträffade utanför en skola i Herat. Utöver de döda skadades ett tjugotal personer. Khan undkom attacken oskadd.
Talibanrebeller sade sig ligga bakom och att målet för attacken var Khan, en gammal krigsherre från Norra alliansen som störtade talibanregimen med USA:s hjälp 2001.
Det är som att se en teaterföreställning. En röst – texten – meddelar vad som sker på scenen. En kvinna kommer in, ljud hörs utifrån; stridsljud eller utrop från minareten. Kvinnan rör sig i scenrummet, en man ligger orörlig på en brits, hon sköter honom och mässar Guds olika namn
ublicerat 2009-09-25 11:57
Foto: Helene Bamberger / Opale Atiq Rahimi talar på bokmässan på lördag om frihet och förtryck.
Radbandet mäter tiden, så många varv till nästa böneutrop, så många varv till kvällen. Går kvinnan ut så lämnar hon scenen, rösten låter hennes steg dö bort och komma tillbaka. Mannen ligger där han ligger, tyst.
Formen i Atiq Rahimis roman ”Tålamodets sten” är egenartad. Dels är det scenkänslan som är mycket stark, det begränsade rummet och vad sinnena kan uppfatta utifrån det. Dels är det tonen i berättandet, korthuggen och enkel på ett sätt som nästan blir hypnotiskt; återkomster markerar framåtrörelsen på samma sätt som radbandet i boken, det som hjälper kvinnan att hålla reda på bönerna.
”Tålamodets sten” är enligt berättelsen en magisk sten som kan lyssna till och samla in en människas bekännelser, ända till den dag då stenen spricker och människan blir befriad från sina bördor. Kvinnan som sköter sin skottskadade make talar med honom, med tiden alltmer öppet, som om han vore en sådan sten. Hon berättar vad hon aldrig förut talat om: sin roll som kvinna, undertryckt, om barnen som avlats av en annan man. Hon blir allt djärvare, tar till och med emot en soldat från striden i det namnlösa landet utanför, och låter honom betala för sex – maken döljer hon nödtorftigt bakom en ridå.
Som läsare tvingas också jag till en stum, voyeuristisk roll; lika fastlåst i salongen som stenmannen i sin säng kan jag bara bevittna hur kvinnan närmar sig en sorts upplösning, av sig själv, av sin plågade roll som kvinna och maka. Det är gastkramande. Något kommer att brista, frågan är bara vad.
Rahimi är både författare och filmare. Han är ursprungligen från Afghanistan men flydde 1984 till fots över bergen till Pakistan, för att sedan söka asyl i sitt nuvarande hemland Frankrike. Han ser sig enligt intervjuer mer som en kulturell än en politisk flykting, och skrev sin första roman, ”Earth and Ashes”, delvis som en uppgörelse med maktstrukturerna i sitt gamla land. Debutromanen har senare filmatiserats och belönats vid filmfestivalen i Cannes 2004. ”Tålamodets sten” är Rahimis fjärde roman och den första han skrivit direkt på franska – 2008 belönades den med det finaste, franska litterära priset av alla, Prix Goncourt.
Rahimi menar att var och en av hans berättelser fått en egen språklig form, tänkt att spegla innehållet. Den nästan klaustrofobiska och stramt översatta stilen i ”Tålamodets sten” lyckas verkligen med detta. I slutändan vet man inte heller vad det är som brister – språket, scenrummet, realismen eller bara någonting inom den instängda mannen eller kvinnan. Det är mycket drabbande.
Atiq Rahimi uppträder på bokmässan lördag 26/9 kl 13.
گزارش پخش شده از برنامه. گفتگو با انور فرزام
