پیام انجمن افغانها بمناسبت نودونهمین سالروز استرداد استقلال افغانستان
دوستان عزیز ، حضار گرامی !
به نمایندگی از انجمن افغانها در سویدن ، تشریف آوری شما عزیزان را به برنامه فرهنگی بمناسبت 99 ـ مین سالگرد استرداد افغانستان خوش امدید می گویم . وبخصوص حضور محترم حضرت شاه فرخاری مستشار سفارت افغانستان در استاکهولم و همکاران شانرا خیر مقدم میگویم .
امروز ما در حالی از نود و نهمین سالروز استرداد استقلال کشور تجلیل به عمل میآوریم که مردم، کشور، آزادی، تمامیت ارضی و استقلال ما مورد تعرض قرار گرفته است. بخصوص در چند حملات تروریستی و وحشیانه در روزهای اخیر در شهر های باستانی غزنی ، فاریاب و دشت برچی کابل تمام مردم ما را سوگوار ساختند. انجمن افغانها برای تمام قربانیان این جنایت بهشت برین آرزو نموده و برای خانواده های شان صبر جمیل خواسته و برای زخمیان شفای عاجل آرومینماید.
هر چند از حصول استقلال سیاسی افغانستان نود و نه سال میگذرد ولی دشمنان سوگند خوردۀ ما هنوز هم دیده ندارند تا مردم ما در فضای صلح و صفا در کشور آزاد شان حیات بسر ببرند.
آنچه امروز در کشور جریان دارد در واقع مبارزۀ مردم ماست در برابر تروریست ها و دشمنان انسان و انسانیت. طوری که گفته اند افغانستان گذرگاۀ کشور گشایان بوده است و به همین دلیل مورد تهاجم قرار گرفته است.
نود و نُه سال قبل از امروز، شاه امان الله بعد از اعلام پادشاهی تمام پیمانهای گذشته با دولت انگلیس را لغو کرد و در اولین سخنرانی رسمی خود چنین گفت : ” ای ملت بعد از امروز همچنین که انشاءالله افغانستان در داخل و خارج آزاد و مستقل خواهد بود شما مردم افغانستان هم از جمیع تکالیف و بدعتهای غیرشرعی که بمرور ایام در ملک و بر رعایا رواج یافته بود آزاد مطلق هستید”.
از فراخوان شاه امان اله بخاطر کسب استقلال سیاسی و رهایی مردم از استبداد شاهی مطلقه ، تمام اقشار و اقوام برادر از جان ودل حمایت کرده ودر نتیجه مردم افغانستان تحت قیادت شاه امان اله مستقلانه و بدون کمک های خارجی استقلال سیاسی خود را در سال 1919 بدست آورد .
شاه امان اله بعد از بدست آوردن استقلال سیاسی ، دست به اصلاحات بنیادی در عرصه های سیاسی ، فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی زد و آرزو داشت تا یک جامعه قبیلوی عقب مانده را به یک جامعه مدرن و مترقی تبدیل نماید . امان الله، در کل، بر پیشرفت سریع کشور، توسعه سیاسی و اجتماعی و حفظ استقلال کشور تاکید میکرد.
هدف اصلاحات دورهی امانی، عصریسازی دولت، اقتصاد و جامعه بود . او بنیاد زندگی مدرن را گذاشت . او شالوده شاهی مشروطه را بنیاد نهاد و برای اولینبار قانون اساسی براساس تفکیک سه قوه مقننه، مجريه و قضایيه تصویب شد.
نام شاه امان اله با استقلال ، نوآوری ها ، تحرک ، نواندیشی ها و ترقی پیوند ناگسستنی دارد . وقتی ما از استقلال و پیشرفت وطن سخن میگوییم منظور ما امان اله خان است ووقتی در مورد امان اله خان حرف میزنیم ، در ذهن ما استقلال وتحولات دوره امانیه تداعی میگردد.
گرچه ایده هایی را که شاه امان الله در ذهن داشت هیچگاهی تا امروز که امروز است به تحقق نپیوست، پس پرسش اینجاست که چرا باید از این رویداد تاریخی همه ساله تجلیل نماییم و ارزش آن در چه مطلبی نهفته است؟
و چرا ما باید شاه امان الله را ستایش نماییم؟
دلیل اینکه شاه امان الله 99 سال پیش تمام قدرت و اقتداری را که از اجداد خود به میراث گرفته بود ، در معرض ریسک بزرگ و قمار قرار داد. او در میان یک ملت ناآگاه و نادار ایستاد٬ چشم در چشم شان دوخت و چیز هایی را گفت و کرد که یک تعداد ما بعد از صد سال هنوز هم گفته نمی توانیم. امان الله تحجرو جهالت را به چالش کشید. امان الله ملای منحرف را در سرزمین ملا ها زیر سوال قرار داد. امان الله خرافات و تعویذ نویسی و استفاده ابزاری از نام دین را مطرود نمود. امان الله اسارت وغیابت زن را زیر پرسش قرار داد و رفع حجاب زنان را مطرح کرد. امان الله با جنگ قوم و قبیله وداع کرد . امان الله تابوی مکتب و شفاخانه و بانک و مالیه را شکستاند. امان اله آزادی سلب شده مردم را اعاده کرد. امان الله برده گی را لغو نمود . امان اله حاکمیت قانون را نافذ کرد . امان اله عدالت اجتماعی را تحت عنوان ”مساوات” اعلام کردو امتیازات سرداران و شاهزادگان را فسخ کرد . امان الله اصل تساوی شهروندان را در قانون اساسی تسجیل کرد . امان اله فرق میان اتباع مسلمان و هندوباوران و سکهای افغانستان را برداشت و پوشيدن دستار و معجر زرد و الزام پرداخت جزيه در مورد هندوها را باطل نمود .امان اله تبعیض درتمام اشکال انرا مردود دانست . امان الله خشونت را منتفی نمود… امان الله هر آنچه در این جامعه بد و زشت بود همه را به چالش کشید.
امان الله در مقابل یک لشکر جهل ایستاد و تا آخر ایستاد.
عجولانه ایستاد ؛ بی وقت ایستاد ؛ تندروانه ایستاد؛ بی تدبیر ویا با تدبیرایستاد؟ بی برنامه ویا بابرنامه ایستاد ؟ …
فرق نمی کند٬ مهم این است که ایستاد و تا آخرین روز ایستاد و یک قدم پس نرفت. نه مصلحت کرد. نه سازش کرد. نه معامله کرد.
امان الله واقعن میخواست که کشور ما را از مرحله احتیاج به خودکفایی برساند و مردم حس نمایند که مستقل هستند و چون استعمارگران نمی خواستند کنترول غیر مستقیم این ملک را از دست دهند توطئه کردند و مانع برنامه های آن شدند.
اگر هم صد سال به عقب برگردیم و خود را در افغانستان سال 1919قرار بدهیم ؛ در افغانستانی که شاه امان الله می خواست زنده گی کنیم ؛ نه از حبیب الله سلف امان الله٬ نه از حبیب الله خلف امان الله و نه از نادرشاه خلف حبیب الله چیزی دیده ایم که ارزش های خود را با آن ربط دهیم.
ما به خاطریکه ارزش های ما با ارزش هایی که شاه امان الله به آن ها معتقد بود نزدیک است٬ او را دوست داریم و ارزش دارد که این روز را تا دیرباد به نام شاه امان الله و همرزمانش تجلیل نماییم.
عملیساختن اصلاحات که امان اله خان در نظر داشت برای توسعهی کشور ضروری بود، ولی حتا پس از نزدیک به یک قرن، هنوز معمای اصلاحات و سنتگرایی در افغانستان حل نشده است.
تلاشهای حکومتها بخاطر از سرگیری اصلاحات دورهی امانی در زمان صدارت داوود خان، دههی دموکراسی و حاکمیت چپیها،و حکومت کنونی که ادعای اصلاحات دوره امانی را دارد تاکنون نتوانسته نتایج مطلوب را به دست دهد.
بنیاد گرایی ، فساد گسترده در درون نظام ، فقر ، بیکاری ، عدم درک منافع ملی ، عقبماندگی ، مداخلات کشور های بیگانه و ده ها عامل دیگر در بی ثباتی و ادامه خونریزی در وطن عزیزمان شده و در نتیجه هموطنان ما جانهای شیرین شانرا از دست میدهند.
به باور ما ، رشد وپیشرفت افغانستان و ایجاد ثبات و ساختن زیربنای اقتصادی، بدون داشتن دولت معاصر پاسخگو که به اساس ارادهی مردم انتخاب شده باشد دشوار است.
درپایان باید گفت که با تجلیل از سالگرد استرداد استقلال و ارجگذاری از تحولات دوره امانیه ، از تحولات مثبت در جامعه حمایت و به عقب گرایی ، تحجر و تعصب و تبعیض ، با زن ستیزی و فساد نی میگوییم .
در فرجام این روز خجسته را برای تمام هموطنان عزیز تبریک وتهنیت گفته و استقرار صلح سراسری در کشورقطع خونریزی در وطن آرزو مینماییم.
گرامی بادنودونهمین سالروزاسترداد استقلال افغانستان !
نیکمرغه دی وی د استقلال 99 کلیزه !
تشکر از توجه تان !
استاکهولم 18 اگست 2018
پیام انجمن توسط نسیم سحر رئیس انجمن افغانها در برنامه فرهنگی خوانده شد.
